عبور بازار استیبلکوینها از ۲۸۴ میلیارد دلار؛ جدال تازه با بانکهای سنتی
به گزارش مالی3، بازار جهانی استیبلکوینها با عبور ارزش داراییهای در گردش از مرز ۲۸۴ میلیارد دلار، بار دیگر بحث قدیمی درباره تأثیر این داراییها بر نظام بانکی سنتی را زنده کرده است. این پرسش که آیا رشد سریع استیبلکوینها تهدیدی جدی برای بانکها محسوب میشود یا صرفاً نشانهای از شکلگیری لایهای جدید در زیرساختهای مالی است، دوباره در کانون توجه قرار گرفته است.
این بحث در هفته جاری پس از انتشار دیدگاههای نیال فرگوسن، مورخ و اقتصاددان، و مانی رینکون-کروز شدت گرفت. آنها تأکید کردند که نگرانیها درباره بیثباتی بانکها در نتیجه گسترش استیبلکوینها اغراقآمیز است؛ حتی در شرایطی که گروههای بانکی فشار خود را برای محدود کردن پاداشها و مشوقهای مرتبط با استیبلکوینها افزایش دادهاند.
فرگوسن و رینکون-کروز در مقالهای که توسط بلومبرگ منتشر شد، استیبلکوینها را ماهیتاً متفاوت از داراییهای پرنوسان رمزنگاری مانند Bitcoin دانستند. به گفته آنها، توکنهای سوداگرانه رفتاری شبیه ابزارهای مشتقه دارند، در حالی که استیبلکوینهای دارای پشتوانه فیات، بیشتر نقش ابزارهای پرداخت را ایفا میکنند.
این اقتصاددانان اشاره کردند که رشد استیبلکوینها پس از تصویب قانون GENIUS در ایالات متحده شتاب گرفته است؛ قانونی که نخستین چارچوب جامع فدرال برای استیبلکوینهای پرداختی را ایجاد کرد. این قانون ذخایر پشتیبان را به پول نقد، سپردههای بانکی و اوراق خزانه کوتاهمدت محدود کرده و در عین حال، پرداخت مستقیم بهره به دارندگان توکن را ممنوع کرده است.
از زمان اجرای این قانون، بازار استیبلکوینها رشد سریعی را تجربه کرده است. دادههای رسمی نشان میدهد استیبلکوینهای با پشتوانه فیات اکنون از ۲۸۴ میلیارد دلار فراتر رفتهاند؛ بازاری که عمدتاً در اختیار Tether با USDT و Circle با USDC قرار دارد و این دو در مجموع بیش از ۹۰ درصد عرضه را به خود اختصاص دادهاند.
در مقابل، بانکها نسبت به گسترش کاربرد استیبلکوینها فراتر از حوزه پرداخت ابراز نگرانی کردهاند. انجمن بانکداران آمریکا و مؤسسه سیاست بانکی هشدار دادهاند که پاداشها و مشوقهای مرتبط با استیبلکوینها میتواند باعث خروج سپردهها از سیستم بانکی شود و هزینه تأمین مالی بانکها را افزایش دهد. مدیران برخی بانکهای بزرگ نیز از ایجاد نوعی «سیستم بانکی موازی» توسط دلارهای دیجیتال بهرهدار سخن گفتهاند.
این فشارها منجر به تلاش برای ایجاد تغییراتی در قانون پیشنهادی CLARITY شده است؛ موضوعی که با مقاومت شرکتهای فعال در حوزه رمزارز روبهرو شده و حتی باعث تأخیر در برخی جلسات سنا شده است. در همین راستا، پل گروال، مدیر ارشد حقوقی Coinbase، ادعاهای مربوط به تهدید ثبات مالی توسط پاداشهای استیبلکوین را رد کرد و آن را نشانهای از رقابت سالم دانست، نه ریسک سیستمی.
فرگوسن و رینکون-کروز همچنین با رجوع به شواهد تاریخی، روایت بانکها را به چالش کشیدند. آنها استیبلکوینها را مشابه اسکناسهای بانکی دانستند و تأکید کردند که در طول تاریخ، اسکناسها و سپردهها معمولاً همزمان رشد کردهاند، نه اینکه جایگزین یکدیگر شوند. به گفته آنها، از زمان معرفی USDC در سال ۲۰۱۸، سپردههای بانکی آمریکا چندین تریلیون دلار افزایش یافته، در حالی که رشد استیبلکوینها نیز در همان مسیر صعودی بوده است.
این دیدگاه اخیراً از سوی جرمی آلایر، مدیرعامل Circle، نیز تکرار شد. او هشدارهای بانکی درباره بازده استیبلکوینها را بیاساس خواند و پاداشهای ارائهشده را مشابه برنامههای وفاداری در نظام مالی سنتی توصیف کرد.
دادهها نیز از این نگاه حمایت میکنند. ارزش تراکنشهای جهانی استیبلکوینها در سال ۲۰۲۵ به حدود ۳۳ تریلیون دلار رسید که رشدی چشمگیر نسبت به سال قبل را نشان میدهد. در این میان، USDC بیش از ۱۸ تریلیون دلار و USDT بیش از ۱۳ تریلیون دلار تراکنش را پردازش کردهاند.
در نهایت، International Monetary Fund ضمن هشدار درباره ریسکهای بالقوه در بازارهای نوظهور و لزوم هماهنگی نظارتی، تأیید کرده است که استیبلکوینها بهرهوری پرداختهای فرامرزی را به شکل قابلتوجهی افزایش دادهاند؛ موضوعی که جایگاه این داراییها را در آینده نظام مالی جهانی پررنگتر میکند.
نظرات کاربران